Η Αθήνα το 1900

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

 Τα γνωρίσματα του ανεξάρτητου Ελληνικού κράτους ως τις αρχές του 20ου αιώνα 

• Απαρχαιωμένες παραγωγικές δομές

• Μικρή έκταση και ολιγάνθρωπη ( πυκνότητα πληθυσμού απο 15 το 1828 στο τετραγωγικό χιλιόμετρο σε 43 το 1911 , ενω στην Ευρώπη την ίδια περίοδο ο πληθυσμός ήταν τριψήφιος). • Κορμός της χώρας η Ρούμελη και ο Μωριάς

• εξάντληση τόπου και ανθρώπων

• γυμνά εδάφη και εξαντλημένα από υπερβόσκηση και υλοτομία

• λίγα περιφραγμένα περιβόλια που βελτιώναν την αίσθηση εγκατάλειψης

• περιοριορισμένες οικονομικές δυνατότητες

• πενιχρά παραγωγικά πλεονάσματα β) .

 

Λόγοι που δεν υπάρχουν ισχυρά κέντρα ανάπτυξης στην Ελλάδα:

• Απουσίαζαν τα ισχυρά κέντρα ανάπτυξης, οι «ατμομηχανές» της οικονομικής και τεχνικής προόδου. Αυτό συμβάνει γιατί:

• Δεν υπήρχαν πρώτες ύλες.

• Δεν υπήρχε πλεονάζον ειδικευμένο ή έστω φθηνό εργατικό δυναμικό.

• Η συσσώρευση κεφαλαίου, ιδιωτικού και δημοσίου, ήταν ισχνή.

• Η εσωτερική αγορά ήταν περιορισμένη έως ασήμαντη.

Ισχυρά κέντρα ελληνισμού έξω από την χώρα:

Έξω από την χώρα υπήρχαν ισχυρά κέντρα ελληνισμού, πνευματικά, οικονομικά, παραγωγικά. Από Ουκρανία ως το Σουδάν, από το Δούναβη ως τον Καύκασο και από τη Σμύρνη ως την Κιλικία Για τους Έλληνες των περιοχών αυτών τομικρό ελληνικό βασίλειο ήταν για πολλά χρόνια μια κακή ανάμνηση, ένας φτωχός «συγγενής».

Αλλαγή στάσης παρατηρείται στα του τέλη 19ου αιώνα όπου χρειάστηκε να δυσκολέψουν γι’αυτούς οι οικονομικές και πολιτικές συνθήκες, προς το τέλος κυρίως του 19ου αιώνα, για να ανακαλύψουν την Ελλάδα.

Η γέννηση της «Μεγάλης ιδέας»

Αιτίες που οδήγησαν στην αντίληψη της «Μεγάλης Ιδέας»

1. Η πρόοδος του εκτός των εθνικών συνόρων ελληνισμού απασχολούσε το κράτος και ενίσχυε την ιδέα ότι το υπάρχον κράτος ήταν μια ημιτελής κατασκευή, τα θεμέλια για κάτι μεγαλύτερο.

2. Η «Μεγάλη Ιδέα» που προερχόταν από αυτή την αντίληψη, δημιουργούσε προσδοκίες για ολοκλήρωση του εθνικού οράματος, πράγμα που προϋπέθετε σημαντική διεύρυνση των συνόρων.

Πολιτικές και οικονομικές επιπτώσεις της «Μεγάλης Ιδέας»

Η παρουσία της εθνικής αυτής ιδεολογίας είχε επιπτώσεις στον πολιτικό και οικονομικό χώρο, ιδιαίτερα σε εποχές που τα προβλήματα έμοιαζαν με ανοιχτές πληγές, στην περίπτωση της Κρήτης και αργότερα της Μακεδονίας.

Έτσι οι ελληνικές κυβερνήσεις δεν είχαν στραμμένο το ενδιαφέρον τους, μέσα σ’ αυτές τις συνθήκες, αποκλειστικά στα εσωτερικά ζητήματα:

1. Στην οικονομική ανόρθωση.

2. Στη γεφύρωση του χάσματος με τη Δύση. μεγάλωνε το κόστος των προσπαθειών καθιστώντας συχνά τις οικονομικές πρωτοβουλίες έρμαια των εθνικών κρίσεων.